Smoleń

Smoleń leży na wschodnich krańcach województwa śląskiego, na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej, niedaleko Pilicy. Górującą nad wsią ruinę – oficjalnie zamek Pilcza, potocznie zamek w Smoleniu – wzniesiono w połowie XIV wieku, prawdopodobnie z inicjatywy Ottona z Pilczy herbu Topór lub Jana z Pilicy, kasztelana radomskiego; pierwsza pisemna wzmianka pochodzi z 1394 roku. Wcześniej, prawdopodobnie już w XIII wieku, stała tu drewniana warownia, zniszczona w 1300 roku podczas walk Władysława Łokietka z czeskim królem Wacławem. Po 1350 roku dobudowano zamek dolny – pięcioboczne obwarowania spięte gotycką bramą, z kamiennym murem grubości 2 m. Zamek Pilcza jest jedną ze stacji Szlaku Orlich Gniazd, obok m.in. Ogrodzieńca, Olsztyna, Mirowa, Morska, Bydlina, Rabsztyna i Ojcowa. Wzgórze zamkowe i otaczający je stary las bukowy chronione są jako rezerwat przyrody Smoleń, z wytyczoną ścieżką dydaktyczną prowadzącą od parkingu do bramy zamkowej. Wspinaczkowo okolice Smolenia dzielą się na kilka nazwanych grup skalnych – m.in. Biśnik, Krzywość, Jamę, Grodzisko Pańskie, Grodzisko Chłopskie, Goncerzycę i Bezpańską, a także osobno opisane Zegarowe Skały z turniami Kursowa, Żagiel, Zegarowa, Wieloryb, Szara Płyta, Siekierezada, Mała Zegarowa i Dolne Skały – jednak dostępne materiały ograniczają się do opisów dojazdu, bez udokumentowanych dróg czy ocen trudności. Parking: bezpłatny, u podnóża wzgórza zamkowego, z kasą biletową i toaletami; do bramy zamku prowadzi stąd krótkie podejście ścieżką dydaktyczną przez rezerwat.