Dolina Mnikowska

Dolina Mnikowska to głęboki na do 80 m wąwóz krasowy wyerodowany w wapieniach jurajskich Garbu Tenczyńskiego, we wsi Mników (gmina Liszki), ok. 15 km na zachód od Krakowa. Północna część doliny chroniona jest jako rezerwat przyrody utworzony w 1963 roku (20,89 ha) w granicach Tenczyńskiego Parku Krajobrazowego. Strome ściany, bramy skalne, pojedyncze turnie i grupy skalne tworzą krajobraz typowy dla krasu wyżynnego; w obrębie doliny znajduje się dziesięć jaskiń, w tym najdłuższa – Jaskinia Nad Matką Boską (82 m), badana już w 1881 roku przez Gotfryda Ossowskiego, w której znaleziono kości zwierzęce (łosia, jelenia, niedźwiedzia brunatnego) oraz ludzkie. Na centralnej, wnękowej ścianie skalnej w 1863 roku Walery Eliasz Radzikowski namalował duży wizerunek Matki Boskiej Skalskiej, który dał nazwę jaskini i jest do dziś celem pielgrzymek. Skały doliny znane są przede wszystkim jako teren speleologiczny i krajoznawczy, w cieniu jaskiń i historii pielgrzymkowej miejsca. Parking: bezpłatny, przy pętli autobusowej u wejścia do doliny, w przysiółku Skały we wsi Mników.